Hạ tầng – Động lực cốt lõi cho tăng trưởng bền vững và tái cấu trúc không gian kinh tế Việt Nam
Trong giai đoạn 2022 – 2025, kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, tạo tiền đề cho làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn trên cả nước. Từ hệ thống cao tốc, sân bay đến cảng biển và hạ tầng đô thị, hàng loạt dự án trọng điểm đang được triển khai, góp phần định hình lại không gian phát triển kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.
Hiện nay, Việt Nam đã và đang xây dựng hơn 3.000 km đường cao tốc, cùng nhiều công trình quan trọng như nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, nhà ga T2 Nội Bài, sân bay quốc tế Long Thành, cảng Hòn Khoai hay dự án cầu vượt biển Cần Giờ. Các dự án này không chỉ giải quyết áp lực giao thông trước mắt mà còn đóng vai trò chiến lược trong việc nâng cao năng lực kết nối vùng và liên vùng.
Hạ tầng – Nền móng cho tăng trưởng bền vững
Theo TS. Sử Ngọc Khương, Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư tại Savills Việt Nam, giai đoạn 2016 – 2030 được xem là “cửa sổ cơ hội” mang tính quyết định đối với phát triển hạ tầng quốc gia.
Ông cho rằng, hạ tầng hiện nay không còn đơn thuần là yếu tố hỗ trợ mà đã trở thành nền tảng bắt buộc cho tăng trưởng dài hạn. Nếu không đầu tư đồng bộ và bài bản trong thời điểm này, nền kinh tế có nguy cơ chững lại khi quy mô mở rộng nhưng năng lực kết nối không theo kịp.
Dữ liệu từ Cục Thống kê và các tổ chức nghiên cứu quốc tế cho thấy GDP Việt Nam giai đoạn 2022 – 2025 duy trì xu hướng phục hồi tích cực. Sau mức tăng khoảng 8% năm 2022, GDP năm 2023 đạt 5,1%, trước khi phục hồi lên 7,1% năm 2024 và dự kiến đạt hơn 8% trong năm 2025. Điều này khẳng định Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong khu vực.
Song song với đó, GDP bình quân đầu người cũng tăng đều, từ khoảng 3.700 USD năm 2022 lên hơn 5.000 USD vào năm 2025. Sự cải thiện thu nhập và quy mô thị trường nội địa kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về giao thông, logistics, đô thị và dịch vụ công.
Trong bối cảnh này, việc đầu tư hạ tầng theo hướng đồng bộ, liên hoàn và trọn tuyến được xem là yếu tố then chốt để tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn lực và mang lại lợi ích dài hạn.
Kết nối đồng bộ – Chìa khóa thu hút dòng vốn chất lượng cao
Tác động của hạ tầng không chỉ giới hạn trong lĩnh vực giao thông mà còn lan tỏa mạnh mẽ sang thương mại, đầu tư và bất động sản. Cùng với đầu tư công, các hiệp định thương mại thế hệ mới, đặc biệt là EVFTA, đang góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dự kiến đến năm 2025, tổng vốn FDI vào Việt Nam có thể đạt khoảng 300 tỷ USD, trong đó dòng vốn từ châu Âu ngày càng tập trung vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghệ, điện tử, chế biến sâu và logistics.
Việc EVFTA từng bước xóa bỏ hơn 99% dòng thuế xuất khẩu sang EU vào năm 2027 được kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư dài hạn.
Theo TS. Sử Ngọc Khương, hạ tầng không chỉ là hệ thống công trình vật chất mà còn là nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới. Khi được đầu tư đúng hướng, hạ tầng sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút dòng vốn bền vững và cải thiện chất lượng sống của người dân.
Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại, hệ thống giao thông và logistics cần đủ năng lực hỗ trợ. Cảng biển, sân bay, kho vận và kết nối liên vùng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả vận hành của doanh nghiệp.
Hạ tầng mở rộng không gian đô thị và bất động sản
Ở góc độ phát triển đô thị, hạ tầng giao thông được xem là yếu tố “mở đường” cho các quỹ đất và khu vực phát triển mới. Khi khả năng kết nối được cải thiện, khoảng cách địa lý không còn là rào cản lớn, tạo điều kiện hình thành các đô thị vệ tinh, khu công nghiệp và khu dân cư mới.
Xu hướng này không chỉ giúp giảm áp lực cho các đô thị lớn mà còn góp phần phân bổ lại dân cư và nguồn lực một cách hợp lý hơn, thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng miền.
Hoàn thiện cơ chế để nâng cao hiệu quả đầu tư
Dù đánh giá cao quy mô và quyết tâm đầu tư hiện nay, các chuyên gia cho rằng việc triển khai các “đại công trường” quốc gia cần đi kèm với cơ chế linh hoạt và giải pháp đột phá.
Các dự án hạ tầng trọng điểm cần được ưu tiên về vốn, vật tư, vật liệu, đồng thời đẩy mạnh phân quyền cho địa phương gắn với trách nhiệm rõ ràng của người đứng đầu. Trong bối cảnh nhiều dự án được triển khai cùng lúc, sự phối hợp hiệu quả giữa các cấp, các ngành sẽ quyết định tiến độ và chất lượng công trình.
Nhìn về giai đoạn 2026 – 2027, đây được xem là thời điểm kiểm chứng hiệu quả của chiến lược đầu tư hạ tầng hiện nay. Theo TS. Sử Ngọc Khương, từ khóa quan trọng nhất trong thời gian tới chính là “kết nối” – kết nối trọn tuyến, kết nối đồng bộ và kết nối hiệu quả để tối ưu lợi ích kinh tế – xã hội.
